De adviezen

Anton, eigenlijk zou je weer een nieuwe blogserie moeten starten. Ik vind dat bladder dit niet bijzonder inspirerend. Iedereen bladdert wat af, maar dat gebeurt toch al. We willen graag wat tegenwicht. Je zou de lat wat hoger kunnen leggen. Wat als je de adviezen van je vrienden eens zou opschrijven? Ik zie dan een dialogisch moment in je blogs komen wat er nu nog niet echt in zit. En wat ik ook mis is iets van belofte. Adviezen hoeven niet te kloppen, maar alleen al door hun vorm bevatten ze belofte.

Het eerste wat ik tegen je zou willen zeggen is: kill your darlings! Ik heb nog niet iets van je gelezen, maar je zegt me dat je graag dingen verwerkt in blogs. Te veel mensen schrijven iets waarvan ze denken dat het meteen al waarde heeft, alleen al omdat het zo spontaan is, of omdat het hun leven is. Nou, dat leven trap ik graag in de hoek. Killen is echt mijn ding. Het mooiste kun je bereiken als je ook nog je darlings killt. Denk aan Polycrates en zijn ring. De ring was echt zijn ding. We maken dingen kapot omdat we ervan houden.

En dan heb ik nog een tweede advies voor je. Je zet alles meteen op internet en je stuurt het naar je vrienden. Dat zijn er niet veel. Je kunt een veel groter publiek bereiken als je je teksten opstuurt naar een uitgever. Die bereikt veel meer mensen dan jij in je eentje ooit voor elkaar krijgt! Echt, jouw teksten zijn de moeite waard om te publiceren. Je doet jezelf te kort. Jouw vrienden, jouw zogenaamde adressanten, ik ken ze niet. Ze zijn onzichtbaar en vergeten, als ze jouw blogs al lezen. Ze liken je maar je weet wat dat betekent want dat doe je zelf ook bij hen. Neem jezelf serieus en besteed eens wat zorg aan je teksten. En niet te vergeten, neem ook je lezers serieus. Neem mij eindelijk eens serieus.

Er is toekomst, nog wel

Help mijn man is blogger! Zo zal het gaan wanneer we echt tot het inzicht komen dat we klussers hard nodig hebben. Nu nog denken we dat kinderen manager moeten worden en literatuur moeten lezen. Wij zijn geen manager geworden en we lezen ook niet zo makkelijk meer literatuur. Maar er moet toekomst zijn. Daarom hebben we kinderen en die kinderen moeten manager worden en literatuur lezen. De klussers vermaken ons nog op tv, in de reclame zien we nog dat we het gewoon zelf kunnen, al wordt het dan wat scheef.

Nel mezzo del cammin di nostra vita... Eerst dachten we nog dat de verbouwing van de badkamer drie weken zou duren, nu blijkt het vier weken. Met man en macht wordt gewerkt, ook op feestdagen. In de gestuukte ruimte staat een kacheltje om de boel te drogen. De plot is Dante. Eerst de hel van het gehak, dan het vagevuur van het gesmeer, ten slotte de hemel der tegels met de spiegel waar we ons van aangezicht tot aangezicht zullen zien.

De geestelijke weg begint altijd bij de vloer. We laten de tegeltjes liggen van onze voorgangers, de nieuwe komen erbovenop. Er wordt spul over gesmeerd dat door de zijkant naar de keuken druipt. De klussers doen meer dan construeren en pech hebben met boren in beton, ze herstellen ook de bijkomende schade. Ze communiceren en houden rekening met het kinderslaapje van de buren. Ik vertel wat ze doen, nee niet als manager en ook niet in literatuur. Ik schrijf dit blogje in drie episoden.

Muziek der sferen

Mannen die pianospelen is een misverstand. Het is ergens wel begrijpelijk. Je dirigeert en bent gehecht aan controle over details. Je buigt de klank zodat het flonkert. De lijntjes kunnen nog directer. Je kunt aan het orgel maar dan ben je onzichtbaar. Je bent midden in de mechaniek. En zo kom je uit bij de piano. Je ziet het buigen en zwaaien. Je ziet de emotie. Punt is dat je het begin ziet van de muzikale klank.

Er was zo'n man die ons 's avonds uitnodigde op zijn hotelkamer en graag Black Label met ons deelde. Hij raadde me Arthur Loesser aan met zijn studie over de sociologie van de piano. Het waren meisjes die de nieuwste hits speelden voor de gasten. De gasten konden doorpraten. Mijn vader vroeg me vroeger of ik iets wilde spelen als er gasten waren. Van die mooie achtergrondmuziek. Maar ik had net gelezen over Beethoven die de aandacht afdwong en ik was een jongen.

Je wil de uitersten bij elkaar krijgen. Muziek is achtergrond en muziek is alles. Daarom zoek je de extreme achtergrond (behang zei Satie) en de intieme gevoelsexplosie - ik luister toevallig Rachmaninov. De Ring. Kan de ring ons verbinden tot de eeuwigheid? Foute vraag omdat we door willen draaien. Nog extremer nog extremer. Tot het weer implodeert en we zachtjes neuriën of helemaal niets meer zeggen en ons begraven in de oortjes. Er klinkt nog wel overal ongehoorde muziek. 

Kijken is niet genoeg

Twijfel je wel eens? Let op, dat kan een moment van zwakte zijn. Zwakte kan realiteitsbesef zijn. Zo toon je toch weer je kracht. Het is een momentopname, en moment wil zeggen momentum. Je kunt het moment gebruiken om je krachtig te tonen, en daar zijn wij meester in, wij mensen met de lange sleep, wij nasleep van de grote rijken, wij Habsburgers. Monumentum.

Daar kun je allerlei respect voor hebben, en dat is ook weer een kracht. Eigenlijk zeg je dat je niet veel doet en ze zien dat en denken dat je iets hebt gedaan met beheersing, zelfinzicht en macht over de wereld via jezelf. Ken jezelf is ken je beperking is wijsheid. Ze kijken wel toe, zeg maar gerust potentieel iedereen. Toekijken is ook macht, al voor je toeslaat.

Blijft niets over dan kijken achter het toekijken. Waar ligt die macht of kracht, de ongeziene. Er valt niets te zien behalve wat overblijft. En behalve wat was weggevoerd. Wat was voorkomen. Wat toekomstmuziek blijft. Wat er verder nog komt na deze woorden. Waar is de kat heen die uit de boom gekeken was. Ze droomt vast wat wij niet kunnen verwoorden.

Ben ik dit

Kijken naar jezelf kan via een omweg. Loop naar de bibliotheek en ga van de glijbaan. Het is dus ook de omgeving met die belofte. Ga naar het nieuwe museum en breng je stem uit. De volgende expositie dat ben jij. Je staat voor het kunstwerk 9 seconden staat er. Gemiddeld, want in werkelijkheid sta je er korter of langer voor. Wat gebeurt er als je er inderdaad langer voor staat? Of korter? Het is aan jou, dit ben jij. Hier heb je jaren naar uitgekeken, dit is jouw museum, een volgende zal er niet zijn.

De glijbaan brengt me van de kunst hier bij mezelf. Ik heb lang gedacht dat ik schrijver was, dat deze woorden hier jou brachten bij mij. Bij Sartre las ik vroeger dat het bewustzijn een glijbaan was die me bij de dingen bracht. De dingen en ik komen elkaar tegen en we zwaaien. Zou ik een ding zijn dan zou ik moeten zeggen het ik. Ze zeggen dat ik het ik ben, en wel die hele speciale die heerst over zijn leven en zijn woorden.

Steeds moeilijker gaat me het lezen af. Al bij de eerste woorden denk ik wat zal ik ervan zeggen. Ik zie woorden, dan dus ook de vele woorden eromheen. Het zijn volgeschreven plakkertjes die om het portret van Dick Ket hangen om ons op te voeden, dus weg te voeden. We komen binnen met onze code die de zwaaideuren openen waardoor de verlaters meteen weg kunnen. We zwaaien naar de verlater in ons. Schrijven, steeds nog eentje om het af te leren.

Ik zeg het alleen maar

Eigenlijk zijn het allemaal bijzaken. Je kunt er wel over doorzeuren maar je kunt dat net zo goed niet doen. En als je dan wel doorzeurt, dingen ertegenover zet, erover doorgaat, dan raakt de boel uit het lood. Dat kan ik wel uitleggen, maar het is al uit het lood, en dat brengt de balans allemaal niet terug. Als je me niet vertrouwt, ook goed, dan ga ik wel iets anders doen. Of ik ga gewoon door want ik weet dat jij dat ook het liefste wil.

Groter maken dan nodig, dat is waar het op neerkomt. Ja, ik begrijp dat wel, je wil gewoon weten waar je aan toe bent. Je houdt ons een spiegel voor of misschien wil je zelf wel weten waar de kaders liggen die jou oriëntatie bieden. Of je zegt me wat je zo goed aan me vindt zodat ik me eindelijk daarnaar ga richten. Mooi en aardig, maar je wil dit eigenlijk gewoon niet, ik moet zelf maar weten hoe ik de zaken aanpak, of niet aanpak.

Weet je, ik zeg ook maar wat, ik vind helemaal niet dat jij de zaken op een bepaalde manier moet aanpakken. Dingen kunnen ook gewoon gedaan worden, op het moment dat ze gedaan worden. Dat voel je wel aan. Best raar dus dat we het hierover hebben. Stilstaan bij wat gewoon beweegt en waar je op kunt afstemmen. Niet nodig beste vriend. Je doet de dingen en ik heb gewoon gezegd hoe ik het zie. Ik zei iets, jij probeert er iets van te maken, en dat is dus niet nodig.

Deducatie

Sport is deducatie. Vroeger wist ik dat nog niet. Wat was het allemaal mooi als we rond het klimrek schaatsten in de rol van Art en Kees onder het oog van zuster Annet. Later voor de buis lieten we de rondetijden aan mijn zus over met bloknoot op schoot. Broer schaatste door de gang tegen zichzelf met commentaar van zichzelf. Sport was zo veel. Het was wat je deelde. Het was wat je was door het (niet) te zijn. Fietste je richting Heksenberg (3% stijging) dan was je Hennie Kuiper.

Ook voor cultuur was er plaats, en wel in de vierde. Meester Alberts maakte ons warm voor Cassius Clay en de Spelen van München, liet ons luisteren naar de Bolero en de Danse macabre en leerde ons buiten schooltijd blokfluit. Vergeet ook juffrouw Strikwold niet die de blokfluit al onderwees in de eerste. Gingen we met pap en mam naar de Negende, dan was dat omdat het zo leek op het liedje in de kerk. We lieten ons zo nu en dan opvoeden, binnenvoeren, vervoeren.

Hoe zou je deducatie moeten vertalen? Is het de vervoering die ons werd bijgebracht? En waarvan werden we dan ver gehouden? Nog steeds lig ik naar de Giro te koekeloeren. Met een schuin oog kijken we naar natuur en architectuur. Het is de prijs die we betalen voor de eeuwige stroom sport die naar de meet beweegt en bij de meet terugkijkt naar de rit waarin weinig gebeurt. Zo leren we wel iets, we leren dat er weinig gebeurt. De vervoering voert ons naar de kleine intensiteiten. Gaan we naar het concert, dan zien we de sport. Inspanning, competitie, vervoering, weinig.