Passend onderwijs

Rozen zijn mooi maar niet altijd prettig. Kijk ik naar ons pergolaatje, dan zie ik touwtjes en ijzerdraadjes. Je moet de rozen strak leiden, niettemin streven ze omhoog. Ik kan wel een filmpje kijken hoe het moet, maar er zit kennelijk ook iets in mij dat zich maar moeilijk laat leiden en te snel begrip heeft voor de opstandigheid van de ander. Ook zie ik tussen de groene blaadjes al geelbruine vlekjes. Het kan alsnog groen worden, het kan ook groen zijn dat verluisd is. Toch zie ik de bloemen met vertrouwen tegemoet, elk jaar weer.

De rozen staan ergens voor, dat zal de rest van dit tekstje hopelijk uitwijzen. Zo heb ik net een paar dingen gelezen over onderwijs. Kinderen, prachtig, maar moeilijk te leiden. Het onderwijs is een pergola, je kunt erdoorheen maar de kinderen moeten eroverheen worden gelegd en buigen niet goed mee. Daarom verbeteren we het aanbod, als we het al verbeteren. Geen logische stap, want afbuigen blijft even makkelijk. Soms denk ik dat de ideale curve van de pergola juist uitnodigt tot wegbuiging.

Het is stille zaterdag, bedenk ik me. Daar heb ik altijd iets speciaals mee. In het beroemde schilderij van Holbein ligt Jezus perfect in dat toch smalle graf. Gisteren zagen onze schoolcabaretiers overeenkomst tussen de gekruisigde Jezus en de Vitruviusman van de euromunt. Om maar niet te spreken van ons Flipje die de bezoekers met open armen en gespreide benen ontvangt. Dat verklaart waarom de deuren in ons nieuwe gebouw zo hoog en breed zijn. Ja, iedereen kan binnen. En niet alleen bloemen, er komen ook vruchten.

Zonder de Amerikanen

Het punt is een beetje of we eigenlijk wel iets te verwachten hebben van onze Amerikaanse redders. Het kan immers zijn dat ze ons makkelijk overleveren aan de fascisten of de anderszins wetenden wat ze willen. We zitten niet te wachten op die wetenden, wetende dat ze ons met gemak overleveren en overleven. Ze hebben misschien helemaal niet zo'n behoefte aan ons.

Het is hoe je ook wendt of keert de avond van dit is mijn lichaam. Als je zegt dit is mijn lichaam, en je zegt het alleen maar omdat je dat lichaam in waarde laat stijgen zodat je het met winst kunt doorverkopen, dan lever je je uit aan de taxateur. De man die een vast bedrag kreeg en in die zin betrouwbaar was. Hij geeft je zelfs nog gratis tips, waarmee hij je duidelijk maakt dat hij ook lager had kunnen gaan met zijn eindbedrag.

Amerikaanse redders zeggen ons tegenwoordig dat we onszelf moeten redden. Dat vind ik wel eerlijk, wetende dat ze ons zo vaak hebben gered en daarom gunnen wij het hun dat ze ons even niet meer redden. En als ze ons toch redden is het omdat ze hier nu eenmaal zijn. Rijden we langs het spoor, dan duikt daar ineens dat betonnen dorpje op met controlepost. Of we weten dat ze ergens onder de grond zitten. Het zijn die mensen van de film. Ze kijken naar ons maar tegelijk ook naar de vijand, ze geven ons de data en ze voeden ons op met de film die we nu kijken. Nu weten we weer echt dat we het zonder hen moeten stellen.

Ik bezing de natuur

Elke ochtend is het weer een andere plas. Ik fiets erlangs en kijk in het donker. In de verte komt de zon van het tankstation op. Vandaag was het al licht en zag ik zilveren schittering. Mijn Atheense dochter gaat iets bedenken rond Griekse schrijvers en rivieren. Daarmee wil ik niet zeggen dat mijn dochter mij herhaalt, want je stapt nooit tweemaal in dezelfde rivier. Is er nog wel diezelfde rivier?

Ik kijk naar mezelf hoe ik glijd door dit landschap, elke dag weer een ander landschap. Ook mijn herinnering glijdt mee. De velden liggen onder een dik pak sneeuw. De kuikens glijden achter ma en pa het water in. De karretjes rijden langs de boompjes van de toekomst. Laten we afspreken dat dit het echte landschap is, mijn zilveren schittering die ik leg over de vervuilde bodem en wat dan blijft wrijven.

De Ilisos is nu een klein stroompje, zegt de foto van Frederiek. Van Socrates destijds hoefden we ook al geen uitgebreide beschrijving te verwachten. Het stroomde, nemen we aan. Toch staat dat Ilisosje model voor de gigantische overgang van mens naar krekel. We blijven beestachtig zingen tot we erbij neervallen. We merken niet dat de bomen om ons worden neergemaaid, we zien niets, horen niets, ik zeg maar wat.

Never the twain

West en Oost zullen elkaar nooit ontmoeten. Dat zegt iets over ontmoeting. Hoe moeten we de bewegingen naar links en rechts dan omschrijven? Er wordt nu gevochten op leven en dood. Als leven en dood elkaar niet ontmoeten, hoe moeten we het dan begrijpen? Als er gesprekken plaatsvinden en het is geen ontmoeting, kunnen we dan nog wel spreken van gesprek?

Het door Rome veroverde Griekenland veroverde Rome, zegt Horatius. Wederzijdse verovering houdt in dat je over elkaar schuift, cultuur over barbarij, het een als pokerface van het ander. Wat we kunnen doen is steeds opnieuw het monument van brons lezen waar de woorden verdeeld zijn zonder dat we erdoorheen komen. We verdelen elke dag de termen over een paar alinea's.

De Russen hebben ons liberalisme overgenomen. Hun kleptocratie drijft ons welbegrepen eigenbelang op de spits. Mijn gevoel zegt me dat we van de Russen ook iets hebben overgenomen. Het heeft iets te maken met ziel, redding, dikke romans. Armoede. Wie dood is leeft. Noem het geen ontmoeting. Eerder mijn onwetendheid en misschien is die het wel.

Ruggen kijken

Ons doel was de wedstrijd. De wedstrijd zie je normaal liggend op de bank op een lome zondagmiddag in het natte voorjaar. Helden zag je ploeteren in de modder en opstaan uit de dood. Toen kwamen de oortjes. We luisterden naar de ronkende helikopter. We keken in de ploegleiderswagen waar de orders werden uitgedeeld. We zagen sponsoren zonder publiek en renners in hun slaapkamer. We keken naar het scherm waar de renners naar een scherm keken.

Toen ik nog jong was, kinders, snoof ik de geur van de spierzalf. De verkoper liep nog zelf tussen de wagens bij de start en riep nog met zijn stem. Petjes van Eddy Merckx, stickers van Eddy Merckx! We zaten in de berm en de renners schokten kreunend naar boven. De stem op ons radiootje kraakte nog, Knetemann lag voor. We fietsten nog zelf van de Keutenberg naar de Eyserbosweg om hen twee keer te zien.

Nu was het een hele rit. We moesten alles zien, vogels, asperges, geboortehuis. We zochten de inham in de berm waar we onze tuinstoeltjes konden zetten. Niemand snapte waarom de motoren bergaf kwamen in plaats van bergop. De helden gleden bliksemsnel met hun ruggen, nummer 18 was volgens mijn makker nummer 81. Vliegend over de heuvels bereikten we de finish een uur te vroeg. Op naar de Cauberg! Bij het Grendelplein zagen we nog net de ruggen van de feestgangers die uitzicht hadden op de bewakers.

Normaaltoestand

Er is altijd oorlog of geen oorlog. Die ervaring hadden de oude Grieken al. Ze vochten heel vaak aan de grenzen van hun polis. Er waren tijden dat ze niet vochten. De spanning laadde zich dan op voor de volgende ronde. De Grieken kenden ook oorlogen van gigantische impact met gruwelen en ontstelling. Oorlog was zowat de normaaltoestand. Oude tijden herleven, keer op keer. Rob de Wijk en wij allen verwachten dat de oorlog uitloopt op permanente oorlog in het oosten van Oekraïne. Zoals het was in Zuid-Ossetië.

Toch nog bijzonder dat die Grieken de democratie uitvonden. In de hoogtij-eeuw van de democratie voerden ze twee grootschalige oorlogen. Historieverteller Tom Holland vertelt hoe de generaals de dag voor de aanval der Perzen nog discussieerden, met diepe meningsverschillen. Dat moet de EU moed geven. We willen zo graag eenheid uitstralen. Maar het is niet zeker of het lukt en niet zeker of het helpt. Daarover kun je van mening verschillen.

Sport was ook zo'n briljante uitvinding. De Grieken die elkaar bevochten kwamen elk jaar bijeen om met elkaar te vechten. Daar troefden de poleis elkaar af met wijgeschenken voor de goden. Ze moedigden de atleten van hun polis aan. De oorlog was nu even een spelletje. Misschien waren de grote oorlogen ook een spelletje, van diezelfde goden voor wie ze hun geschenken meebrachten. Vrede speelde zich af achter de schermen. Atleten bereidden zich voor in hun gebouwen. Bezoekers zongen, zopen en naaiden in de horeca.

You'll never walk alone

Lekker gelopen, toch drie seconden langzamer. Waarheid is niet de correspondentie tussen ding en wat erover wordt gezegd. Omgekeerd is divergentie een teken dat waarheid speelt. De speling in waarheid blijft zeker ook een gegeven, maar je moet niet het kind wegkiepen. Neem je een loopje met de waarheid, dan komt zij misschien niet meer terug.

Oei, ik hoor de dreiging in mijn woorden en ha, dat zal de waarheid zijn die terugkomt. De kunst is het om tijdens het lopen niet op mijn stopwatch te kijken. Er is dus ook vertrouwen in het spel, wat erop neerkomt dat ik de tijd pas zie wanneer ik er niets meer aan kan doen. Het vertrouwen loopt zo lang als de tijd buitenspel is gezet, het is dan nog steeds of dan juist vertrouwen in de tijd. Ook daar is divergentie, maar dat hoeft niet erg te zijn, denk aan de lopende harmonie.

Lopers worden weggeschoten en zijn samen met hun divergente waarheid. Maak je geen zorgen, zolang je loopt loop je en de waarheid zorgt voor zichzelf. Het enige wat je kan gebeuren is dat je stopt en dat is jouw waarheid. Ze buigt zich over jou maar jij was haar de hele tijd al voor. Je stopwatch hield je in je mouw. Je rent naar je waarheid toe, maar was het startschot niet al jouw waarheid? Zolang je rent ben jij die divergentie van de waarheid en dat is de waarheid waarnaar we op zoek waren.